Reportages

Arboretum Poort Bulten

Het Arboretum Poort Bulten aan de rand van De Lutte is een uniek bomenpark. Hier vind je maar liefst 2.500 verschillende bomen en heesters, waaronder bijzondere exemplaren als de Witte Himalayaberk, de Kaspische zandwilg, de Zevenzonenboom, de Pindakaasboom en een zaailing van de bekende Anne Frankboom. Deze laatste boom maakt het park extra bijzonder, want in de Tweede Wereldoorlog was het Arboretum een schuilplek voor Engelse en Amerikaanse soldaten.

Om te begrijpen waarom je zeker een bezoekje moet brengen aan het Arboretum Poort Bulten, duiken we eerst in de geschiedenis ervan. Deze gaat terug tot 1912. Begin vorige eeuw kochten veel textielfabrikanten grond in Twente op om er een buitenverblijf te realiseren. Zo ook de familie Gelderman die in Oldenzaal onder meer een succesvolle stoomweverij en een stoomspinnerij had. De familie wilde graag een beleefpark met bijzondere bomen en gaf landschaps- architect Leonard Springer in 1912 opdracht voor het ontwerp. Springer was geliefd bij meer Twentse textiel- fabrikanten. Tuinen en parken van zijn hand zijn te herkennen aan de Engelse landschapsstijl met doorkijkjes en slingerpaden die prachtig passen in het Twentse coulissenlandschap. Het oorspronkelijke idee was om een pinetum, een park met bijzondere naaldbomen, aan te leggen. Maar al snel kwamen er loofbomen en heesters bij. De bomen kwamen van over de hele wereld. De enige voorwaarde was dat ze winterhard moesten zijn. Vijf jaar later, in 1917, was het park klaar.

Schuilplek tijdens de oorlog
Nog geen 25 jaar later brak de Tweede Wereldoorlog uit. Het Arboretum bleek een goede schuilplek voor zowel Neder- landse onderduikers als voor Engelse en Amerikaanse piloten. Toenmalig bewoonster mevrouw Gelderman-van Wulfften Palthe en jachtopziener Cees Sukkel speelden hierbij een belangrijke rol. Door de ligging werd Poort Bulten een knooppunt in de Lissabonroute. Deze Portugese havenstad werd in de Tweede Wereldoorlog het grote ontsnappingsluik van nazi-Europa. Royalty’s, beroemdheden, diplomaten, vluchtende troepen en gewone burgers baanden zich wanhopig een weg door Frankrijk en Spanje om Portugal, de neutrale natie, te bereiken. Zo werd het bomenpark met haar bewoners een belangrijke schakel in het verzet. Piloten verbleven ‘s nachts in een schuilkelder onder het kippenhok in de tuin. Overdag konden ze ook naar buiten, met als ontsnappingspunt het pinetum waar een prachtige hangende struik stond die iemand helemaal verborgen kon houden. Nederlandse onderduikers die onderweg waren van het ene adres naar het andere, logeerden vaak in het huis. Het park telde in de oorlog drie schuilkelders. In het huis, achter de kelder onder het huis van de jachtopziener en de schuilkelder onder het bergje bij de vijver. Mevrouw Gelderman en Cees Sukkel hebben zo heel wat Engelse en Amerikaanse piloten het leven gered. Dat het Arboretum vandaag de dag de plek is van een van de zaailingen van de Anne Frankboom, de witte paardenkastanje, maakt dit verhaal extra bijzonder. In de jaren zeventig ging het beheer van het park over naar regio Twente. Sinds 2016 heeft Natuurmonumenten het in beheer.

Ga je mee op reis?
Behalve deze bewogen geschiedenis, kent het bomenpark een indrukwekkend aantal bomen uit alle werelddelen. Ieder seizoen is het dan ook genieten. In het voorjaar is het een waar bloesem- en bloemenparadijs, in het najaar is het een explosie aan kleuren door alle bladeren die verkleuren. Een wandeling door het park staat garant voor verrassende doorkijkjes en spannende slingerpaadjes. Hier ontdek je bomen die je niet in het ‘gewone’ bos ziet. Omarm de gigantische Mammoetboom met een omtrek van bijna zes meter, ruik aan de bladeren van de Pindakaasboom of verwonder je aan de prachtige bloemen van de gouden trompetboom. Of loop een werelds rondje langs de Japanse Goudesdoorn, de Canadese Zilverspar, de Chinese rode berk, de Algerijnse es, de Amerikaanse kornoelje en niet te missen de Hollandse eik. Bij iedere boom staat een informatie- bordje met de naam en herkomst. Ben je op zoek naar een speciale boom, bekijk dan de assortimentslijst op de website van Arboretum Poort Bulten.

Indian Summer in Twente
Door de variatie aan bomen en heesters, is het in de herfst genieten van alle kleuren en geuren. Dan kleuren de bladeren en groeien er talloze padden- stoelen, waaronder een aantal bijzondere als de oranjerode hertenzwam. In de herfst is de Witte Bitternoot de boom die je het echte Indian Summer gevoel geeft. Een kleurenexplosie van brons, goud en geel! Zin in een wandeling? Doe dan het Ommetje Arboretum Poort Bulten. De route is nog geen twee kilometer en gaat over halfverharde paden. Daarmee is het ook goed toegankelijk voor mensen in een rolstoel en wandelaars met rollators of buggy’s. Onderweg kom je onder meer langs de vogelkijkhut, de gigantische Mammoetboom, de Chinese tempelboom en de Witte Bitternoot. Het ommetje begint bij Schenkerij Poort-Bulten. Ga je voor een langere wandeling? Volg dan vanuit De Lutte de groene route van het wandelnetwerk Twente. Deze is 8,5 kilometer en loopt door het Arboretum.